«Αν δεν λες ψέματα, δεν πετάς»: Γιατί οι πιλότοι κρύβουν τα ψυχιατρικά προβλήματα

Η Άνι Βάργκας έβλεπε τον γιο της να «χάνεται» και τον παρακαλούσε να ζητήσει βοήθεια. Αλλά ο Μπράιαν Γουίτκλ, 41χρονος πιλότος της Delta Air Lines και πατέρας τριών παιδιών, αρνήθηκε, φοβούμενος ότι η θεραπεία για την κατάθλιψη θα του κόστιζε την άδεια.

Η μείωση των αεροπορικών ταξιδιών κατά τη διάρκεια της πανδημίας κράτησε τον Γουίτκλ στο σπίτι και επηρέασε την ψυχική του υγεία, είπε η Βάργκας στο Reuters.

Το πρωί της 14ης Ιουνίου 2022, η γυναίκα προσπάθησε να επικοινωνήσει με τον γιο της αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Ο Γουίτκλ είχε αυτοκτονήσει στα βουνά της Γιούτα, κοντά στο σπίτι του έξω από το Σολτ Λέικ Σίτι.

Οι πιλότοι εμπορικών αεροπορικών εταιρειών συχνά κρύβουν τα προβλήματα ψυχικής υγείας τους από φόβο ότι θα μπορούσε να σημαίνει την αφαίρεση της άδειάς τους, όπως αποκαλύπτει ρεπορτάζ του Reuters αφού συνομίλησε με πιλότους, ιατρικούς εμπειρογνώμονες και αξιωματούχους του κλάδου.

Πραγματικοί άνθρωποι, πραγματικά προβλήματα

Η Βάργκας είπε ότι μίλησε στο Reuters για τον γιο της επειδή ήλπιζε ότι η τραγωδία της οικογένειάς της θα διατάρασσε την κουλτούρα που περιβάλλει την ψυχική υγεία στον κλάδο της αεροπορίας. Η γυναίκα κρατά ένα κολιέ με μια φωτογραφία του γιου της και μια λιβελούλα. Αφού εντόπισε μια χρυσή λιβελούλα μετά την κηδεία του, η Βάργκας φοράει τώρα το έντομο για να διατηρήσει ζωντανή τη μνήμη του.

Η Delta δήλωσε ότι ο Γουίτκλ ήταν ένα πολύτιμο μέλος της ομάδας και χαρακτήρισε τον θάνατό του «τραγικό». Όπως πολλές μεγάλες αεροπορικές εταιρείες των ΗΠΑ, η Delta προσφέρει εμπιστευτικά προγράμματα υποστήριξης από συμβουλευτικές υπηρεσίες για το προσωπικό. Πρόσφατα ξεκίνησε ένα νέο πρόγραμμα υποστήριξης των πιλότων, προσφέροντας πρόσβαση σε θεραπεία και καθοδήγηση και λαμβάνοντας υπόψη τις απαιτήσεις ιατρικής πιστοποίησης. «Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε ακατάπαυστα για να προσφέρουμε επιπλέον λύσεις», δήλωσε η αεροπορική εταιρεία.

«Καλύτερος πιλότος σήμερα»

Ο πιλότος εμπορικής αεροπορικής εταιρείας Τρόι Μέριτ κρατά το καπέλο του πιλότου στο σπίτι του στο Hermosa Beach της Καλιφόρνια. Ο Μέριτ αναζήτησε ψυχιατρική φροντίδα και πλήρωσε ένα βαρύ οικονομικό τίμημα για να ανακτήσει την πιστοποίησή του.

Η επιστροφή του στο πιλοτήριο σήμαινε έξι μήνες σταθερής φαρμακευτικής αγωγής και μια σειρά ψυχολογικών και γνωστικών τεστ - μερικά από τα οποία δεν καλύπτονταν από την ασφάλιση υγείας. Ο ίδιος δήλωσε στο Reuters ότι η διαδικασία του κόστισε περίπου 11.000 δολάρια.

Όταν ο Μέριτ επέστρεψε, είχε μείνει στο έδαφος για 18 μήνες και ζούσε με ασφάλιση αναπηρίας. Είπε ότι οι πιλότοι δεν θα πρέπει να περιμένουν έξι μήνες για να υποβάλουν εκ νέου αίτηση για ιατρικό πιστοποιητικό εάν ανταποκρίνονται καλά στη θεραπεία και ότι η FAA θα πρέπει να εξετάζει τέτοιες αιτήσεις εντός 30 ημερών.

«Η αποφυγή της ψυχιατρικής περίθαλψης ανοίγει την πόρτα σε πιλότους που αποφεύγουν να φροντίσουν την υγεία τους. Και τότε είναι που μπορούν να προκύψουν προβλήματα στο πιλοτήριο», είπε από το σπίτι του κοντά στο Διεθνές Αεροδρόμιο του Λος Άντζελες.

Υπογράμμισε, δε, ότι ο ίδιος είναι η ζωντανή απόδειξη ότι η ψυχιατρική περίθαλψη κάνει τους πιλότους καλύτερους μακροπρόθεσμα. Μετά την ανάρρωσή του, εκπαιδεύτηκε για να πετάξει με μεγαλύτερα αεροσκάφη και σε προορισμούς όπως η Σαγκάη και το Χονγκ Κονγκ, πτήσεις μεγάλων αποστάσεων που κάποτε θεωρούσε πολύ τρομακτικές. «Σήμερα είμαι καλύτερος πιλότος από ό,τι ήμουν πριν», σημείωσε.

Ο φόβος της απαγόρευσης πτήσης

Δέκα χρόνια μετά την πτώση ενός Airbus A320 σε βουνό της Γαλλίας από πιλότο της Germanwings με ιστορικό σοβαρής κατάθλιψης, η παγκόσμια αεροπορική βιομηχανία δεν έχει ακόμη διαμορφώσει ένα ενιαίο πλαίσιο για την αντιμετώπιση της ψυχικής υγείας των πιλότων και το στίγμα παραμένει ένα σημαντικό εμπόδιο.

Ο Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαιτεί από τις αεροπορικές εταιρείες να προσφέρουν προγράμματα αλληλοϋποστήριξης για τους πιλότους και έχει ενισχύσει την εποπτεία των ιατρικών εξεταστών.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η FAA έχει διευρύνει τον κατάλογο των εγκεκριμένων αντικαταθλιπτικών και άλλων φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία ψυχικών διαταραχών. Έχει θεσπίσει μια διαδικασία για τους πιλότους που αποκαλύπτουν τη διάγνωση ADHD. Στο μεταξύ, οι αεροπορικές εταιρείες και τα συνδικάτα πιλότων έχουν επεκτείνει τα προγράμματα εμπιστευτικής υποστήριξης.

Η Αρχή Ασφάλειας Πολιτικής Αεροπορίας της Αυστραλίας επιτρέπει στους πιλότους με κατάθλιψη και άγχος να διατηρήσουν την ιατρική τους πιστοποίηση κατά περίπτωση - ακόμη και ενώ λαμβάνουν θεραπεία - εάν οι κίνδυνοι για την ασφάλεια είναι ελεγχόμενοι.

Ωστόσο, το χάσμα παραμένει μεγάλο. Σε μια μελέτη του 2023 σε 5.170 πιλότους από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά, περισσότεροι από τους μισούς δήλωσαν ότι αποφεύγουν την ιατρική περίθαλψη λόγω ανησυχιών για την απώλεια της άδειας πτήσης. Αυτό το συναίσθημα αποτυπώνεται σε ένα μακάβριο ρητό της κοινότητας των πιλότων: «Αν δεν λες ψέματα, δεν πετάς».

Τα συνδικάτα πιλότων, οι ομάδες υπεράσπισης και οι οργανώσεις του κλάδου προτρέπουν την FAA να υιοθετήσει τις συστάσεις της Επιτροπής Κανονισμών Αεροπορίας - μέτρα για την προστασία των πιλότων που αποκαλύπτουν προβλήματα και την επίσπευση της επιστροφής τους στην υπηρεσία. Τον Σεπτέμβριο, η Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ ψήφισε να απαιτήσει από την FAA να εφαρμόσει αυτές τις αλλαγές εντός δύο ετών.

Περιμένοντας την άδεια πτήσης

Για την 36χρονη πιλότο εμπορικών αερογραμμών των ΗΠΑ, Ελίζαμπεθ Καρλ, αυτές οι μεταρρυθμίσεις δεν μπορούν να έρθουν αρκετά σύντομα. Το 2021, της απαγορεύτηκε να πετάξει κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής της ως πιλότος, αφού αποκάλυψε ότι έπαιρνε χαμηλή δόση ενός φαρμάκου κατά του άγχους. Μετά από μια υποχρεωτική περίοδο αναμονής έξι μηνών, περίμενε έξι μήνες για ένα ραντεβού με έναν ειδικό ψυχικής υγείας εγκεκριμένο από την FAA. Στη συνέχεια, η ρυθμιστική Αρχή χρειάστηκε περισσότερο από έναν χρόνο για να εξετάσει την έκθεσή της και να διατάξει τελικά νέα εξέταση.

Η Καρλ δεν αντιμετώπισε οικονομικές δυσκολίες, αλλά δήλωσε στο Reuters ότι οποιαδήποτε αλλαγή φαρμάκων θα μπορούσε να προκαλέσει την ίδια μακρά και δαπανηρή διαδικασία. «Το αστείο είναι ότι απλά το αγνοείς και προσποιείσαι ότι δεν συμβαίνει, επειδή οι άνθρωποι φοβούνται ότι θα χάσουν τα προς το ζην».

Ένας εκπρόσωπος της FAA δήλωσε στο Reuters ότι η υπηρεσία ενημερώνει τις πολιτικές της για την ψυχική υγεία και έχει εγκρίνει περισσότερα φάρμακα. Ο εκπρόσωπος δεν σχολίασε την περίπτωση της Καρλ όταν ρωτήθηκε και δεν αποκάλυψε τον τυπικό χρόνο που απαιτείται για την εξέταση των ιατρικών εκθέσεων των πιλότων που έχουν υποβληθεί σε θεραπεία ψυχικής υγείας. «Ενθαρρύνουμε τους πιλότους να ζητήσουν βοήθεια νωρίς αν έχουν κάποιο πρόβλημα ψυχικής υγείας, καθώς τα περισσότερα, αν αντιμετωπιστούν, δεν αποκλείουν έναν πιλότο από την πτήση», δήλωσε ο εκπρόσωπος της FAA.

Η ευημερία των πιλότων επέστρεψε στο προσκήνιο τον Ιούνιο, όταν η πτήση 171 της Air India συνετρίβη μετά την απογείωση, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 260 άτομα. Μια προκαταρκτική έκθεση διαπίστωσε ότι και οι δύο διακόπτες διακοπής καυσίμου είχαν μετακινηθεί χειροκίνητα, αποκλείοντας το ενδεχόμενο μηχανικής βλάβης. Η τελική έκθεση θα είναι έτοιμη σε μερικούς μήνες.

Μετά τη συντριβή, η κυβέρνηση δήλωσε ότι η Air India κατέγραψε μια μικρή αύξηση των πιλότων που έλαβαν αναρρωτική άδεια. Η αεροπορική εταιρεία ανταποκρίθηκε κατευθύνοντας τους πιλότους σε μια εφαρμογή ψυχικής ευεξίας, όπως διαπίστωσε το Reuters.

Τον Νοέμβριο, ο πρώην πιλότος της Alaska Airlines, Τζόζεφ Ντέιβιντ Έμερσον, καταδικάστηκε σε φυλάκιση και τρία χρόνια επιτήρηση, αφού ομολόγησε την ενοχή του για παρεμπόδιση του πληρώματος πτήσης και απόπειρα απενεργοποίησης των κινητήρων ενός επιβατικού αεροσκάφους το 2023, ενώ βρισκόταν εκτός υπηρεσίας στο πιλοτήριο. Τα δικαστικά έγγραφα δείχνουν ότι ο Έμερσον δήλωσε στην αστυνομία ότι υπέφερε από νευρικό κλονισμό και είχε καταναλώσει ψυχεδελικά μανιτάρια, τα οποία χρησιμοποιούνται μερικές φορές για τη θεραπεία της κατάθλιψης.